allevogels


advertentieruimte

Alcedo Atthis

Europese IJsvogel - Alcedo Atthis - Kingfisher

De ijsvogel is misschien wel de meest fascinerende inheemse vogel, elke vogelaar wil op zijn minst eens in zijn leven deze blauwe schicht waarnemen. Het is niet alleen de kleur die intrigeert, ook het gedrag en dan speciaal zijn vliegkunst en jachtmethode spreekt tot de verbeelding. IJsvogels vliegen met snelheden tot wel 50 kilometer per uur en zijn extreem behendig, ze vliegen tussen dichte bomen en struiken door zonder deze ook maar met een veertje te raken.

De Europese IJsvogel komt behalve in Nederland ook voor in veel andere Europese landen ten zuiden van Nederland, in Centraal- en Zuid-Azië en in het noorden van Afrika. Hij is lid van de de familie Alcedinidae waaronder zo'n honderd soorten vallen. Binnen deze familie is onze ijsvogel één van de 7 soorten in het geslacht Alcedo. De andere soorten zijn:

  • Blauwborstijsvogel (Alcedo euryzona)
  • Blyths ijsvogel (Alcedo hercules)
  • Glansijsvogel (Alcedo quadribrachys)
  • Kobaltijsvogel (Alcedo semitorquata)
  • Menintingijsvogel (Alcedo meninting)
  • Turquoise ijsvogel (Alcedo coerulescens)
De soorten hebben ieder een eigen leefgebied en zijn bijna uitsluitend van elkaar te onderscheiden door een iets andere kleur blauw en doordat de één wat groter is dan de ander.

De Nederlandse naam ijsvogel is niet bepaald gelukkig gekozen, deze vogels houden namelijk helemaal niet van ijs. Ze leven van vis en ijs is eerder de grootste vijand. Ze vangen vis in ondiep water en als dat allemaal bevroren is gedurende een langere periode, sterft vaak zelfs meer dan de helft van de populatie van honger. In een poging dat te voorkomen, trekken ijsvogels, terwijl het van nature schuwe bosvogels zijn, in strenge winters vaak zelfs dorpen en steden in op zoek naar niet bevroren slootjes, vijvers en plassen.

De Europese ijsvogel is rond de 17 cm groot en heeft een heel kort staartje. De snavel is in verhouding extreem groot en vormt bijna een kwart van zijn totale lengte. Bij (volwassen) mannetjes is de snavel geheel zwart, bij vrouwtjes is de ondersnavel voor een deel oranje.
Op de stuit bevindt zich een klier die een vette substantie produceert. De vogel smeert daar zeer regelmatig zijn hele verenpak mee in om de veren waterafstotend te houden, tijdens het jagen op vis duikt hij namelijk vaak in het water en de veren mogen dan niet te nat worden.

Zoals al vermeld, eten ijsvogels hoofdzakelijk vis. Vooral als er jongen zijn, eten ze ook andere kleine waterdiertjes en insectenlarven. Vissen tot wel 10 cm groot kunnen worden ingeslikt, niet verteerbare delen verlaten het vogellichaam weer in de vorm van braakballetjes.

IJsvogels zwerven normaliter flink rond op zoek naar voedsel. Alleen in de broedtijd zoekt elk koppel een geschikte nestplaats en eist daar omheen een territorium op. Om te broeden, graven ijsvogels een tunnel in een verticale oever. Ze maken een gang met aan het eind een holte waar de pop haar eitjes legt. Meestal loopt de gang vlak voor het einde iets schuin omhoog, zo kan er nooit water inlopen.

Anders dan bij veel andere vogelsoorten kunnen ijsvogelpoppen geen sperma opslaan, daarom moet elk ei dat gelegd wordt apart bevrucht worden. In totaal legt de pop meestal 6 eieren en begint dan pas met broeden. De man heeft het makkelijker en lost haar alleen af en toe even af, zodat ze even kan vliegen, wassen en poetsen. Na 3 weken komen de eieren uit en dan is de man net zo druk als de pop bezig met voedsel aanslepen. De jongen eten vaak en veel en vliegen uit als ze zo'n 4 weken oud zijn. Een grappig gezicht; de snavel is dan nog maar half zo lang als die moet worden.

Terug naar boven


Copyright Allevogels.nl
Overname van foto's en/of artikelen is niet toegestaan zonder uitdrukkelijke toestemming van de beheerder van allevogels.nl. De copyright-rechten blijven te allen tijde bij de oorspronkelijke auteur cq fotograaf, geheel in overeenstemming met de Wet.