allevogels


advertentieruimte

ook een website?

www.websitewf.nl

Podiceps cristatus

Fuut - Podiceps cristatus - Great Crested Grebe

De fuut is een van de 20 soorten in de familie Podicipedidae en in Nederland een bekende watervogel. Van oorsprong leefde de fuut voornamelijk op grote plassen en meren, maar steeds vaker is hij ook in de directe omgeving van mensen te vinden. Zelfs in stadsgrachten en vijvers kom je hem tegen. Futen kunnen ook prima leven in brak en zout water, broeden doen ze echter alleen in binnenwateren. In Nederland trekken de futen niet weg in de winter, wel krijgen ze gezelschap van exemplaren uit meer noordelijke streken.

De verschillende soorten futen zijn:

  • Atitlanfuut (Podilymbus gigas) (zeer waarschijnlijk uitgestorven)
  • Australische dodaars (Tachybaptus novaehollandiae)
  • Clarks fuut (Aechmophorus clarkii)
  • Dikbekfuut (Podilymbus podiceps)
  • Dodaars (Tachybaptus ruficollis)
  • Dwergfuut (Tachybaptus dominicus)
  • Fuut (Podiceps cristatus)
  • Geoorde fuut (Podiceps nigricollis)
  • Grote fuut (Podiceps major)
  • Grijskopfuut (Poliocephalus poliocephalus)
  • Kuifduiker (Podiceps auritus)
  • Madagaskar dodaars (Tachybaptus rufolavatus)
  • Nieuwzeelandfuut (Poliocephalus rufopectus)
  • Patagonische fuut (Podiceps gallardoi)
  • Pelzelns dodaars (Tachybaptus pelzelnii)
  • Punafuut (Podiceps taczanowskii)
  • Roodhalsfuut (Podiceps grisegena)
  • Titicacafuut (Rollandia microptera)
  • Witwangfuut (Rollandia rolland)
  • Zilverfuut (Podiceps occipitalis)
  • Zwanehalsfuut (Aechmophorus occidentalis)

Het menu van de fuut bestaat hoofdzakelijk uit vis, alles wat hij kan doorslikken is geschikt. Dit kunnen forse vissen zijn, de hals is rekbaar en de keel kan heel wijd open om vis door te slikken zonder dat de vogel stikt. Naast vis eet de fuut ook allerlei kleine waterdiertjes, insecten, allerlei larven, garnalen en schelpdieren en wat waterplanten.

Futen bouwen een drijvend nest, het liefst goed verborgen in een rietkraag. Ze broeden zodra ze instinctief aanvoelen dat het weer een aantal weken zacht genoeg is, zodat ze zelfs in de winter broeden af en toe. In Januari 2010 heb ik zelf een heel jonge fuut gezien in de Waterleidingduinen bij Zandvoort. Het water van de waterzuiveringskanalen daar bevriest bijna nooit vanwege de zeer sterke stroming.

Als een koppel wil gaan broeden, voeren ze eerst een ingewikkelde balts uit. De oorpluimen en de keel worden opgezet en ze dansen met kennelijk geprogrammeerde patronen. Beide vogels drijven vlak tegenover elkaar en schudden de kop. Door de opstaande veren van keel en kuif tonen ze elkaars prachtige kleuren. Dan richten ze zich beide op om bijna rechtop in het water vlak bij elkaar te komen. Hierbij draaien ze langzaam de kop heen en weer. Ze trappelen zo snel dat ze bijna over het water lijken telopen in hun dans. Tot slot duiken beide vogels een paar keer naar de bodem en komen boven met een bek vol waterplanten en modder. Dit baltsen kan uren achter elkaar doorgaan, soms zelfs meerdere keren per dag en dat dagen lang.

Pas als de futen een geschikte nestplaats gevonden hebben, volgen de nestbouw en daarna de paringen. Voor het nest gebruiken ze dezelfde modder en waterplanten als tijdens de balts, alleen gebruiken ze nu ook rietstengels en -bladeren en grassen die ze van de oever pikken. Gedurende het hele broedproces blijven de futen het nest verstevigen en ophogen. De keuze van het materiaal zorgt ervoor dat het nest geleidelijk zinkt, dus blijven ophogen is bittere noodzaak.

Het vrouwtje legt meestal 4 of 5 witte eieren. Omdat futen een open nest maken, zouden de witte eieren erg opvallen op de momenten dat beide vogels van het nest af zijn. Daar hebben ze wat op gevonden. Als de broedende vogel het nest verlaat, duikt hij of zij direct naar de bodem en dekt de eieren af met een laagje modder. Op die manier vallen de eieren ineens niet meer op in het met modder beklede nest.

Na ongeveer 25 dagen komen de eieren uit, de jongen kunnen direct zwemmen. Ze zijn dan zwartwit gestreept en lijken nog totaal niet op de ouders. Ze worden door de ouders gevoerd met hele kleine visjes maar vooral met insecten en hun larven. De jongen kunnen zoals gezegd meteen zwemmen, maar bij de ouders is de drang tot beschermen zo groot, dat zij ze vaak op hun rug meenemen in plaats van ze zelf te laten zwemmen.

Futen hebben een zomer- en een winterkleed, in de winter zijn ze bovenop vooral grijs, de onderzijde wordt heel licht.

Tijdens het zoeken naar informatie stuitte ik op een website met echt geweldig mooie en leuke foto's van de fuut. Neem ook eens een kijkje en geniet mee op www.groenehartvertellingen.nl.

Terug naar boven


Copyright Allevogels.nl
Overname van foto's en/of artikelen is niet toegestaan zonder uitdrukkelijke toestemming van de beheerder van allevogels.nl. De copyright-rechten blijven te allen tijde bij de oorspronkelijke auteur cq fotograaf, geheel in overeenstemming met de Wet.