allevogels


advertentieruimte

Accipiter gentilis

Havik - Accipiter gentilis - Northern goshawk

De havik is een imposante roofvogel die ook in Nederland nog veel voorkomt gelukkig. Zijn wetenschappelijke naam betekent vrij vertaald "snelle grijper". Ook deze vogel werd al door Linnaeus beschreven in zijn werk Systema naturae uit 1758. Er worden inmddels 10 ondersoorten erkend;

  • Accipiter gentilis buteoides
  • Accipiter gentilis albidus
  • Accipiter gentilis schvedowi
  • Accipiter gentilis fujiyamae
  • Accipiter gentilis gentilis
  • Accipiter gentilis marginatus
  • Accipiter gentilis arrigonii
  • Accipiter gentilis atricapillus
  • Accipiter gentilis laingi
  • Accipiter gentilis apache
De nominaat gentilis gentilis is de ondersoort die in Europa voorkomt. De andere negen leven verspreid over Azië, Noord- en Midden-Amerika en het noorden van Afrika. Tussen de diverse ondersoorten komen grote verschillen in zowel grootte als kleur voor, zo zijn de exemplaren die in het zuiden van Azië leven veel lichter grijs, zelfs bijna wit op borst en buik en is de rug juist veel donkerder.

Zoals bij veel roofvogels is het vrouwtje (het wijf) een stuk forser dan het mannetje (tarsel genoemd); mannetjes blijven steken op rond de 50 cm, vrouwtjes kunnen wel 70 cm groot worden. Daarnaast is het verschil ook nog te zien aan de kleuren, alleen vrouwtjes zijn grijs op de rug, mannetjes bruin. Ook zijn de strepen op borst en buik bij vrouwtjes veel duidelijker.

Vanwege de grote verspreiding van de soort verschillen de leefgebieden enorm, maar over het algemeen leven deze roofvogels in en om bossen met (ook) oude bomen. Elk koppel bewoont een groot territorium waar geen soortgenoten geduld worden. Zeker in de broedtijd wordt dit zeer fel verdedigd tegen ook veel grotere vijanden.

Haviken zijn zeer goede jagers, ze duiken met grote snelheid op hun prooi of ze bespringen deze vanaf een lage vaste plek. Ze zijn zeer wendbaar en kunnen vluchtende prooien ook in dichte bossen achtervolgen. De zeer sterke klauwen zijn het belangrijkste wapen, daarmee doden ze 90% van de prooien direct.
Hoog op de menukaart staan duiven, in verhouding langzame, weinig wendbare vogels met veel spierweefsel, erg voedzaam. Daarnaast eten ze allerlei andere forse vogels als meeuwen, kraaien en kauwen maar ook konijnen en hazen.
Als er teveel gevangen wordt om meteen op te eten, bewaren ze prooien soms door deze vast te klemmen tussen takken.

Een koppel dat eenmaal een territorium heeft veroverd, bouwt daar meerdere nesten in, ze wisselen per keer van nest, een vermoeden is dat ze dit doen om rovers en parasieten te mijden.
Eind maart wordt er al gebroed, nadat het nest voor dat jaar eerder al is opgeknapt en met wat bladeren, gras en donsveren opnieuw is bekleed. De meeste legsels van haviken bestaan uit 4 eieren, het vrouwtje broedt het meest, het mannetje neemt het over als zij even van het nest gaat. Ook brengt de man vaak voedsel voor haar.

Na 4 weken broeden kruipen de jongen uit hun ei, beide ouders voeren ze dan veel en vaak. Meestal bij het wijf dicht bij het nest terwijl de man ook verderop jaagt. Pas 5 weken later wagen de jongen zich op de rand van het nest, in de week daarna leren ze vliegen. Ze blijven bij de ouders tot ze ruim 3 maanden oud zijn. Jonge haviken zijn overwegend bruin, het volwassen verenkleed ontwikkelt zich in de eerste twee levensjaren.
In het wild worden haviken gemiddeld zo'n 16 jaar oud.

Terug naar boven


Copyright Allevogels.nl
Overname van foto's en/of artikelen is niet toegestaan zonder uitdrukkelijke toestemming van de beheerder van allevogels.nl. De copyright-rechten blijven te allen tijde bij de oorspronkelijke auteur cq fotograaf, geheel in overeenstemming met de Wet.